MindMints

RTLZ test MindMints en Braincaps

RTLZ test MindMints en Braincaps

Ik slikte een maand smartdrugs om beter te werken

Daniël Verlaan

Daniël Verlaan • 26 januari 2018 06:07@danielverlaan

 

De pillen van Braincaps zijn capsules. Beeld © iStock

Twee pillen in de ochtend, één in de middag en één voor het slapen gaan. Een maand lang slikte ik smartdrugs: pilletjes waarmee je volgens de makers elke dag een optimale prestatie kan leveren. De grote vraag: klopt het?

Als we ziek zijn is een pilletje slikken de normaalste zaak van de wereld. Maar pillen slikken om beter te werken? Dat doen we nauwelijks. In tegenstelling tot in Silicon Valley, waar het innemen van smartdrugs - ook wel nootropics genoemd - een trend begint te worden.

Nederlandse ​nootropics

Ook in Nederland zijn nootropics te koop, gewoon online en volkomen legaal. Een maand lang gebruik ik MindMints, gemaakt door neurowetenschapper Leo van Woerden. Hij verdiepte zich de afgelopen jaren in nootropics en stelde drie pillen samen: om wakker te worden (Wakey), 's middags een energieboost te krijgen (Kaboom) en om lekker (in) te slapen (Nap Cap).

Na de MindMints gebruikte ik twee weken de Braincaps, samengesteld door geneeskundestudent Mucahit Yalaniz. Dat zijn twee pillen: één voor een energieboost (Boost) en één om goed te kunnen slapen (Night). De pillen zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor studenten, maar worden volgens Yalaniz nu ook gebruikt door onder andere advocaten en chirurgen.

Cafeïne

Zowel de MindMints als Braincaps beloven grotendeels hetzelfde: de pillen zouden je concentratie verhogen en geheugen verbeteren. Voor eerstgenoemde zorgt de welbekende stof cafeïne. Zowel de Kaboom als Boost bevatten evenveel cafeïne als twee tot drie koppen koppen koffie.

In beide pillen wordt de cafeïne gecombineerd met l-theanine. Dat is een aminozuur dat voorkomt in groene en zwarte thee en je rustiger zou maken. Zowel Van Woerden als Yalaniz stellen dat l-theanine de 'negatieve effecten' van cafeïne verminderen.

Maar of dat ook echt zo werkt, is maar de vraag. Van cafeïne is aangetoond dat het je minder suf maakt, zegt Daan Touw, hoogleraar klinische toxicologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Maar voor de werking van l-theanine bestaat volgens hem minder wetenschappelijk bewijs: "Uit enkele studies blijkt dat l-theanine mogelijk een rustgevend effect kan hebben, terwijl andere studies aangeven dat l-theanine de werking van cafeïne kan versterken. Hier moet nog meer onderzoek naar worden gedaan."

Exotisch klinkende namen

Nog te weinig of geen goed onderzoek: het zal de rode draad blijken als ik Touw en Renger Witkamp, hoogleraar Voeding en farmacologie aan de Wageningen Universiteit, naar de gebruikte stoffen vraag. Neem bijvoorbeeld de exotisch klinkende namen rhodiola rosea en ginkgo biloba, die in de Wakey en Boost zitten.

Van rhodiola rosea, de latijnse naam van rozewortel, wordt beweerd dat het je rustiger en tegelijkertijd minder vermoeid maakt. Maar ook dat is nooit aangetoond, stelt Witkamp: "Rhodiola rosea is een oud plantje dat in verschillende oude geneeswijzen wordt gebruikt, maar het is nooit wetenschappelijk aangetoond dat het daadwerkelijk werkt."

Hetzelfde geldt voor het extract uit de ginkgo biloba-bladeren, dat de doorbloeding naar je hersenen wellicht zou verbeteren. In de Wakey en Boost zit dit stofje om de andere stoffen in de pillen beter in de hersenen op te laten nemen, maar volgens Witkamp is ook daar geen bewijs voor.

Deze reacties hadden de pillenmakers wel verwacht. "Het duurt soms heel lang voordat de werking van een stof algemeen wordt geaccepteerd", zegt Yalaniz. "Maar uit de eerste kleinere onderzoeken blijkt dat alle stoffen die wij gebruiken effect hebben, en dan ga ik niet wachten totdat er studies met tienduizenden mensen worden gehouden." Daar sluit Van Woerden zich bij aan.

Subtiele positieve verschillen

In de anderhalve maand dat ik de pillen elke dag nam, voelde ik mij goed. Maar of ik daadwerkelijk iets heb gemerkt van de pillen, dat is lastig te zeggen. Volgens Van Woerden moeten de pillen voor 'subtiele positieve verschillen' zorgen zodat je elke dag 'het beste uit jezelf haalt'. Nou, dan hebben de MindMints wel het gewenste effect gehad.

Twee keer heb ik het idee gehad dat ik écht iets voelde van de pillen. De eerste keer was dat bij de Nap Cap, toen ik na een avond werken snel in slaap wilde komen. Dat lukte, en mogelijk was dat te danken aan die pil. De tweede keer dat ik iets merkte kwam door een te laat ingenomen Boost (gecombineerd met twee koppen koffie in in de avond), waardoor ik tot 03.00 's nachts naar het plafond heb gestaard. Zelfs de Night-pil liet mij niet tijdig in slaap vallen.

De Night-pil van Braincaps bevat melatonine en 5-HTP. Melatonine is een hormoon dat we aanmaken zodra het gaat schemeren en het inslapen kan bevorderen, zegt Witkamp. "Melatonine wordt bijvoorbeeld gebruikt door mensen die een jetlag hebben." De vraag alleen is of zo'n lage dosis (0,5 milligram, red.) ook effect heeft." Daar is Yalaniz van overtuigd: "Een lage dosis melatonine stimuleert de lichaamseigen productie van het stofje."

Ook 5-HTP is een interessante stof. Het is de voorloper van serotonine, het geluksstofje in onze hersenen. "We maken serotonine aan door gezond te eten", vertelt Touw. In veel voedsel zit namelijk tryptofaan, dat in het lichaam wordt omgezet naar 5-HTP en vervolgens serotonine. Bananen bevatten bijvoorbeeld veel tryptofaan. Zowel Touw en Witkamp zijn het erover eens dat je geen 5-HTP nodig hebt als je gevarieerd eet.

De slaappil van MindMints, de Nap Cap, bevat voornamelijk valeriaan, een plantje dat je langs de snelweg in Nederland vindt. Valeriaan kan rustgevend werken en wordt al honderden jaren gebruikt als slaapmiddel, zegt Touw. Er is wel wetenschappelijk bewijs dat valeriaan je wat suffer kan maken, maar of dat direct leidt tot sneller of beter inslapen? Dat niet per se.

Vitamines en mineralen

De pillen bevatten ook vitamines: B3, B6, B12 en D. Deze vitamines zitten in eiwitrijk voedsel en vetten en oliën, vertelt Touw. In Nederland heb je daar zelden een tekort aan. Ouderen en gesluierde mensen zouden een tekort aan vitamine D kunnen hebben: de belangrijkste bron voor de aanmaak hiervan is zonlicht. En mocht je bang zijn dat je door slecht eten te weinig vitamines binnenkrijgt, dan kun je beter een multivitaminetablet nemen, betoogt Witkamp.

Hetzelfde geldt volgens de hoogleraren voor zink en magnesium, dat in beide slaappillen zit. "Zink is goed voor ons immuunsysteem, maar daar hebben we in Nederland nooit een tekort aan", zegt Touw. "Magnesium wordt door sporters ingenomen na een zware inspanning, maar heeft met name een laxerend effect als je te veel neemt."

Of neem phenylalanine, één van de voorlopers van adrenaline, dat in de Wakey zit. Dat krijg je binnen als je brood eet. En de acetyl l-carnitine in de Boost? Dat zit in vrijwel alle soorten rood vlees. Als je gevarieerd en gezond eet, heb je al deze stoffen niet nodig, zeggen de hoogleraren.

Nog twee opvallende stofjes in de pillen zijn ashwagandha (Wakey) en piper nigrum (Boost). Ashwagandha wordt in de traditionele Indiase geneeskunde gebruikt om het mentale functioneren te verbeteren, maar daar is geen wetenschappelijk bewijs voor, stelt Witkamp. Piper nigrum is de Latijnse naam voor zwarte peper, en volgens Van Woerden zit dat in zijn pil om de stoffen in de pil beter op te nemen.

Ongetwijfeld goedbedoeld

Volgens Touw is het 'flauwekul' dat je deze pillen nodig hebt om beter te presteren: "Als je gezond leeft en eet heb je dit allemaal niet nodig. En om tijdelijk meer energie te krijgen kun je twee koppen koffie drinken. Dat is ook nog lekkerder dan zo'n pilletje."

De pillen zijn volgens Touw 'ongetwijfeld goedbedoeld' in elkaar geknutseld: "Als je zo'n pilletje neemt kan dat ook geen kwaad. Ik maak mij met name zorgen om de mensen die dit voor een lange tijd gebruiken. Er is bij veel stoffen nog nauwelijks onderzoek gedaan naar de langetermijneffecten."

Zowel Van Woerden als Yalaniz bevestigen dat je een deel van de stoffen in de pillen al binnen krijgt door gezond te eten. "Door de pillen in te nemen zorgt je dat de potjes waar deze stofjes in zitten tot het maximum zijn gevuld", vertelt Van Woerden. Ook adviseren zij om de pillen niet constant te gebruiken, en soms pauzes in te lassen.

Kruidenvrouwtjeswijsheid

Witkamp zegt wel dat hij ziet dat er is nagedacht over welke stoffen er in de pillen zitten. Zo is vitamine B6 belangrijk voor de productie van serotonine, en die stop je dan samen in een pil met 5-HTP, de voorloper van dit stofje. "Het is niet allemaal uit de lucht gegrepen. Maar het blijft toch vooral een marketingverhaal." Of zoals Touw het samenvat: "De pilletjes zijn vooral gebaseerd op kruidenvrouwtjeswijsheid."

Toch heb ik mij anderhalve maand goed gevoeld. Het blijft alleen lastig om dat aan de pillen toe te schrijven. Eerlijk is eerlijk: ik heb het idee dat de pillen wel degelijk een effect hebben gehad, maar ook het placebo-effect wil ik niet onderschatten.

Na die anderhalve maand stop ik met het nemen van de nootropics. Daar merk ik aanvankelijk niets van. Elk weekend hield ik al een korte pauze, dus de eerste paar dagen stoppen was geen probleem. Maar plotseling word ik verkouden en een beetje grieperig.

Of het door het stoppen met de pillen komt? Geen idee. Maar volgens Witkamp kan ik dan beter een vitamine c-tablet kopen: "Door vitamine c in te nemen ben je gemiddeld een halve dag tot een dag minder lang ziek. Daarvan is wel wetenschappelijk aangetoond dat het werkt, hoewel ook dat effect niet spectaculair is."